Kraby - Historia wersji

Przemek o 09:35, 8 sie 2009

2009-08-08T09:35:59Z

Przemek o 00:22, 10 lip 2008

2008-07-10T00:22:51Z

Przemek o 10:27, 22 cze 2008

2008-06-22T10:27:10Z

Przemek: 1 wersja

2008-06-22T10:22:51Z

1 wersja

Lycaon o 22:57, 24 lut 2008

2008-02-24T22:57:57Z

Nowa strona

{{disambigR|skorupiaka|[[Mgławica Kraba|Krab]] - mgławica w gwiazdozbiorze Byka}}

{{Zwierzę infobox
|Nazwa zwyczajowa=Kraby
|Łacińska=Brachyura
|Zoolog=[[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], 1758
|Typ=[[stawonogi]]
|Podtyp=[[skorupiaki]]
|Gromada=[[pancerzowce]]
|Rząd=[[dziesięcionogi]]
|Obrazek=Aus soldier Crab.jpg
|Opis_obrazka=''Mictyris longicarpus''
|Wikispecies=Brachyura
|Commons=Category:Brachyura
}}
[[Grafika:Liocarcinus_marmoreus_2.jpg|thumb|250px|''Liocarcinus marmoreus'']]
[[grafika:Rainbow crab.jpg|thumb|250px|[[Krab tęczowy]] (''Cardisoma armatum'')]]
[[Grafika:EriocheirSinensis1.jpg|thumb|250px|[[krab wełnistoszczypcy]] (''Eriocheir sinensis'')]]
'''Kraby''' (''Brachyura'', z [[język grecki|języka greckiego]] ''krótki odwłok/ogon'') – grupa<ref>Brachyura są obecnie klasyfikowane w randze [[Infrarząd|infrarzędu]].</ref> krótkoodwłokowych [[skorupiaki|skorupiaków]] z rzędu [[dziesięcionogi|dziesięcionogów]].

Większość gatunków krabów żyje w ciepłych morzach, nieliczne zasiedliły wody słodkie i zimne morza, natomiast w tropikach wiele gatunków żyje w wilgotnych środowiskach lądowych, wracając do morza tylko na okres rozrodu.

=== Opis ===
[[Głowotułów]] krabów jest szeroki, okrągławy lub trapezowaty okryty twardym pancerzem ([[karapaks]]). [[Odwłok]] jest silnie zredukowany, krótki i wąski, podwinięty pod głowotułów. Czułki obu par silnie skrócone. Kraby są najliczniejszą (ok. 6780 gatunków) grupą [[dziesięcionogi|dziesięcionogów]], u której pierwsza para przekształciła się w szczypce. Wielkość ciała bardzo zróżnicowana, o rozpiętości odnóży od kilku milimetrów (''Pinnotheres pisum'') do prawie 4 m ([[japoński krab pacyficzny]]). Są [[Zwierzę wszystkożerne|wszystkożerne]]. Odżywiają się przede wszystkim [[glon]]ami, [[Mięczaki|mięczakami]], [[Skorupiaki|skorupiakami]], a niektóre gatunki [[Detrytus (ekologia)|detrytusem]].

=== Znaczenie gospodarcze ===
Stanowią do 20% połowów morskich skorupiaków. Roczne światowe połowy wynoszą ponad 1,5 mln ton, z tego 20% przypada na ''[[Portunus trituberculatus]]'' poławiany u wybrzeży [[Chińska Republika Ludowa|Chin]].

=== Kraby w Polsce ===
W [[Morze Bałtyckie|Morzu Bałtyckim]] spotykane są 3 gatunki krabów. [[Krab brzegowy]] (''Carcinus maenas'') oraz zachodzące w górę polskich rzek [[krab wełnistoszczypcy]] (''Eriocheir sinensis'') zawleczony z [[Chińska Republika Ludowa|Chin]] oraz [[krabik amerykański]] (''Rhithropanopeus harrisii'') zawleczony z [[Ameryka Północna|Ameryki Północnej]], znany u nas głównie z [[Martwa Wisła|Martwej Wisły]].

=== Systematyka ===
Do krabów zalicza się około 70 rodzin (połowę wszystkich wśród dziesięcionogów), grupowanych w sekcjach Dromiacea i Eubrachyura, obejmujących nadrodziny:
*Podotremata
**[[Cyclodorippoidea]]
**[[Homolodromioidea]]
**[[Dromioidea]]
**[[Homoloidea]]
**[[Raninoidea]]
*Eubrachyura
**[[Dorippoidea]]
**[[Calappoidea]]
**[[Leucosioidea]]
**[[Majoidea]]
**[[Hymenosomatidae]]
**[[Parthenopoidea]]
**[[Retroplumidae]]
**[[Cancroidea]]
**[[Portunoidea]]
**[[Bythograeidae]]
**[[Xanthoidea]]
**[[Belliidae]]
**[[Potamoidea]]
**[[Psuedothelphusidae]]
**[[Gecarcinucoidea]]
**[[Cryptochiridae]]
**[[Pinnotheridae]] *
**[[Ocypodoidea]] *
**[[Grapsoidea]] *
<small>(*) zaliczane do jednego kladu [[Thoracotremata]].</small>

[[Kategoria:Kraby]][[Kategoria:Inne organizmy]]

źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Kraby

← poprzednia wersja		Wersja z 10:27, 22 cze 2008
Linia 1:		Linia 1:
−	~~{{disambigR\|skorupiaka\|[[Mgławica Kraba\|Krab]] - mgławica w gwiazdozbiorze Byka}}~~
−
	{{Zwierzę infobox		{{Zwierzę infobox
	\|Nazwa zwyczajowa=Kraby		\|Nazwa zwyczajowa=Kraby

@@ Linia 16: / Linia 16: @@
 [[grafika:Rainbow crab.jpg|thumb|250px|[[Krab tęczowy]] (''Cardisoma armatum'')]]
 [[Grafika:EriocheirSinensis1.jpg|thumb|250px|[[krab wełnistoszczypcy]] (''Eriocheir sinensis'')]]
-'''Kraby''' (''Brachyura'', z [[język grecki|języka greckiego]] ''krótki odwłok/ogon'') – grupa<ref>Brachyura są obecnie klasyfikowane w randze [[Infrarząd|infrarzędu]].</ref> krótkoodwłokowych [[skorupiaki|skorupiaków]] z rzędu [[dziesięcionogi|dziesięcionogów]].
 Większość gatunków krabów żyje w ciepłych morzach, nieliczne zasiedliły wody słodkie i zimne morza, natomiast w tropikach wiele gatunków żyje w wilgotnych środowiskach lądowych, wracając do morza tylko na okres rozrodu.
@@ Linia 24: / Linia 25: @@
 === Znaczenie gospodarcze ===
-Stanowią do 20% połowów morskich skorupiaków. Roczne światowe połowy wynoszą ponad 1,5 mln ton, z tego 20% przypada na ''[[Portunus trituberculatus]]'' poławiany u wybrzeży [[Chińska Republika Ludowa|Chin]].
+Stanowią do 20% połowów morskich skorupiaków. Roczne światowe połowy wynoszą ponad 1,5 mln ton, z tego 20% przypada na ''[[Portunus trituberculatus]]'' poławiany u wybrzeży Chin.
 === Kraby w Polsce ===
-W [[Morze Bałtyckie|Morzu Bałtyckim]] spotykane są 3 gatunki krabów. [[Krab brzegowy]] (''Carcinus maenas'') oraz zachodzące w górę polskich rzek [[krab wełnistoszczypcy]] (''Eriocheir sinensis'') zawleczony z [[Chińska Republika Ludowa|Chin]] oraz [[krabik amerykański]] (''Rhithropanopeus harrisii'') zawleczony z [[Ameryka Północna|Ameryki Północnej]], znany u nas głównie z [[Martwa Wisła|Martwej Wisły]].
+W [[Morze Bałtyckie|Morzu Bałtyckim]] spotykane są 3 gatunki krabów. [[Krab brzegowy]] (''Carcinus maenas'') oraz zachodzące w górę polskich rzek [[krab wełnistoszczypcy]] (''Eriocheir sinensis'') zawleczony z Chin oraz [[krabik amerykański]] (''Rhithropanopeus harrisii'') zawleczony z Ameryki Północnej, znany u nas głównie z [[Martwa Wisła|Martwej Wisły]].
 === Systematyka ===