http://www.akwarium.net.pl/w/index.php?action=history&feed=atom&title=Ichtiosporidioza 2026-05-09T04:23:28Z Historia wersji tej strony wiki MediaWiki 1.19.0 http://www.akwarium.net.pl/w/index.php?title=Ichtiosporidioza&diff=2968&oldid=prev 2010-12-28T20:34:04Z

<p>Nowy artykuł (na podstawie źródła, którego jestem pierwszym autorem)</p> <p><b>Nowa strona</b></p><div>'''Ichtiosporidioza''', '''ichtiofonoza''' (''ichthyosporidiosis''). Niebezpieczna, grzybicza choroba ryb wywoływana przez pasożytniczy grzyb ''Ichthyosporidium hoferi'' (''Ichthyophonus hoferi''). Występuje zarówno w wodach słodkich jak i słonych.<br /> <br /> == Wstęp ==<br /> Początki identyfikacji choroby i powodującego ją patogenu sięgają początków XX wieku. W roku 1905 pasożyt został zidentyfikowany u ryb morskich i został nazwany ''Ichthyosporidium gasterophilum''. W roku 1911 został zaliczony do grzybów i nadano mu nazwę ''Ichthyophonus hoferi''. Atakuje najczęściej narządy wewnętrzne, rzadziej skrzela, mięśnie czy skóra.<br /> <br /> == Etiologia ==<br /> Grzyb ''I. hoferi'' tworzy owalne lub kuliste plazmodia wielkości 6-20 µm (młode) oraz do 110-210 µm u osobników starszych. Przybiera różne formy w wyniku zdolności do przystosowania się do różnych zmian zachodzących w danym środowisku. Ichtiosporidioza występuje najczęściej u ryb ozdobnych w hodowli akwariowej.<br /> <br /> == Cykl rozwojowy ==<br /> Cały cykl rozwojowy zachodzący w tkankach chorej ryby przebiega w postaci czterech faz rozwojowych, podobnych jak u [[Kulorzęsek|kulorzęska]]. Stadium spoczynkowe czyli [[cysta]] jest formy kulistej, posiadającej żółto-brązową otoczkę o średnicy 110-210 µm. Takie stadium jest często „otaczane i więzione” różnymi komórkami obronnymi gospodarza. Jest to następstwo reakcji obronnej organizmu. Większe skupiska cyst w narządach tworzą dość duże guzki widoczne niekiedy nawet gołym okiem (średnica nawet do 2 mm).<br /> <br /> Forma spoczynkowa lub przetrwalnikowa przekształca się w ameboidoblast zawierający liczne jednokomórkowe [[ameboid]]y. Otoczka ich ulega strawieniu, następnie ameboidy wydobywają się do przewodu pokarmowego. Stadium wędrujące ma postać [[plazmodium]] (niekiedy zwanego [[endokonidium]]). Jest kształtu kulistego lub owalnego.<br /> <br /> Oprócz tego można wyróżnić tzw. cysty przetrwalnikowe, zdolne do przetrwania przez dłuższy czas w środowisku niesprzyjającym, zachowując swą zdolności do inwazji.<br /> <br /> Po zjedzeniu takich cyst (np. narządy wewnętrzne, części mięśni innych ryb, zwierząt) w jelicie nowej ryby z tych cyst uwalniają się tzw. [[ameboblast]]y. Po rozerwaniu się otoczki na zewnątrz wydostają się spory, które poprzez błonę śluzową w przewodzie pokarmowym dostają się do układu krwionośnego a następnie tą drogą do różnych innych narządów.<br /> <br /> Gdy już osiedlą się w nowym żywicielu, spory te otaczają się błoną a następnie powstają [[plazmodia]] (wielkości 200 µm – 1,5 mm) otoczone gromadą małych, potomnych. W strzępkach kiełkującej tam grzybni powstają tzw. [[endospory]], które po uwolnieniu się dają początek nowym cystom. Spory te są również zdolne do migracji i mogą „kiełkować&quot; w coraz to nowych miejscach atakując nowe narządy.<br /> <br /> == Źródła infekcji ==<br /> Droga zarażenia się ryby tym grzybem jest najczęściej drogą poprzez układ trawienny. Narządy atakowane przez tego grzyba to najczęściej: wątroba i nerki, rzadko w mięśniach. Obecność tego grzyba stwierdzono również w śledzionie, sercu, skrzelach, mózgu, tkance nerwowej oka, gonadach i w skórze właściwej. Przyczyną zakażenia może być również &quot;żywy pokarm&quot; widłonogi, oczlik , lub np. dafnia.<br /> <br /> Spory grzyba ryb są bardzo oporne na niekorzystne warunki. W trudnych warunkach mogą przeżyć nawet przez 6 miesięcy. Są za to bardzo wrażliwe na wysoką (powyżej 20°C) jak i na niską temperaturę (poniżej —10 °C).<br /> <br /> == Choroba ==<br /> Ichtiofonoza może mieć przebieg ostry lub przewlekły w zależności od temperatury. Im wyższa, tym szybszy rozwój grzyba i choroby. W większości przypadków choroba ma charakter wolno rozwijającej się postaci. Może trwać długo, zatem straty w hodowli mogą być duże.<br /> <br /> == Objawy kliniczne (rozpoznawanie) ==<br /> Objawy kliniczne mogą być bardzo niewyraźne. W diagnozie należy wziąć pod uwagę posocznicę, jak też należy wykluczyć inna groźna chorobę mykobakteriozę, dającą bardzo podobne objawy. Pewną diagnozę można dopiero postawić po badaniach mikroskopowych.<br /> <br /> Pierwsze objawy następują zwykle po ok. 14 dniach od momentu dostania się do przewodu pokarmowego ryby inwazyjnych form. Chore ryby w hodowli akwariowej gromadzą się w kątach akwarium. W początkowym okresie mogą występować tylko ciemne plamki na skórze lub też ściemnienie całego ciała.<br /> <br /> Ryby są osłabione i zobojętniałe. Stopniowo chudną, podczas pływania występują zaburzenia ruchu i równowagi. Ryby kołyszą się lub poruszają się &quot;skokowo&quot;. W przypadku osadzenia się w oczodole następuje jego wysadzenie, wytrzeszcz oka i następnie jego zniszczenie. Przy ataku na skrzela ryby mogą wykazywać objawy przyduchy (duszenie się).<br /> <br /> Przy inwazji na powłoki zewnętrzne występuje charakterystyczna szorstkość łusek (spowodowana obecnością drobnych guzków w skórze), postrzępienie oraz martwica płetw. W końcowej fazie choroby całe ciało może być przerośnięte workowatą grzybnią z wystającymi na zewnątrz kulistymi cystami.<br /> <br /> W miejscu gdzie powłoki zewnętrzne ulegają uszkodzeniu obserwuje się niekiedy wtórną inwazję [[Pleśniawka|pleśniawki]].<br /> <br /> [[Płetwa|Płetwy]] chorych ryb są blade o pofałdowanych lub lekko postrzępionych brzegach. Z trudnością przychodzi im utrzymanie normalnej pozycji, gdyż koniec ciała stale unosi się ku górze tak, że często ryba tracąc równowagę „koziołkuje przez głowę”. Mając duże trudności w pływaniu często opada na dno zbiornika.<br /> <br /> == Zwalczanie ==<br /> Profilaktyka ichtiosporidiozy w gospodarstwie hodowlanym jest dość trudna ze względu na łatwość wprowadzenia powtórnej inwazji wraz z rybami i częściami podawanymi jako pokarm.<br /> <br /> W hodowli akwariowej ryby chore należy izolować od zdrowych, padłe ryby natychmiast odławiać i najlepiej spalić. Częste sprowadzanie nowych ryb bez odpowiedniej kwarantanny stwarza duże niebezpieczeństwo zawleczenia tej choroby.<br /> <br /> == Leczenie ==<br /> Leczenie ichtiosporidiozy nie należy do łatwych. Dobre wyniki można jedynie otrzymać w przypadku wczesnych objawów chorobowych.<br /> <br /> W akwarystyce leczenie chorych ryb jest możliwe za pomocą środka [[Phenoxethol]] (2-phenoxyethanol). Środek ten może być podawany rybom do pokarmu, można też dać go bezpośrednio do wody akwariowej. Sporządza się go z 1% roztworu tego środka dodając 10-20 cm3 tego roztworu na 1 l wody (przez okres ok. 5 dni). Równocześnie rybom należy podawać karmę suchą, namoczoną w 1% roztworze Phenoxetholu.<br /> <br /> Drugim środkiem leczniczym o podobnym działaniu jest [[para-chloro-phenoxethol]]. Lek ten podaje się w ilości 50 cm 3 1 % roztworu na 1 litr wody.<br /> <br /> Kąpiel lecznicza (2 dni) w obu przypadkach w temperaturze powyżej 25 °C.<br /> <br /> * [[penicylina]] w postaci kąpieli, ewentualnie podawana z karmą. <br /> * [[nystatyna]] (1 tabletka / 50 litrów wody) przez około 4 dni. <br /> * [[chloromycetyna]] – 1 g antybiotyku na 1 kg paszy <br /> <br /> == Profilaktyka ==<br /> *Całe akwarium dezynfekować [[Ichtiosane]]m, [[Trypaflawina|trypaflawiną]] ([[akryflawina]]). <br /> *Podłoże należy wymienić na nowe, w innym przypadku wygotować. Zbiornik dezynfekować 3% roztworem [[Chloramina|chloraminy]]. <br /> <br /> == Zapobieganie powstawania choroby ==<br /> *Zapobieganie zbyt gęstej obsady w akwarium. <br /> *Usuwanie resztek pokarmowych i psujących się części roślin. <br /> *Właściwa pielęgnacja zbiornika (akwarium) – stwarza możliwość utrzymać rybom jak największą odporność. <br /> *Odkażanie nowego pokarmu, żywa karma (np. dafnie) pochodząca z &quot;niepewnych&quot; zbiorników. <br /> *Kwarantanna nowonabytych ryb <br /> *Zamrażanie pokarmu jeśli pochodzenie jego jest niepewne, (trzymany w temperaturze niższej od -10°C eliminuje grzyba). <br /> <br /> == Zobacz też ==<br /> [[Choroby ryb akwariowych]]<br /> <br /> == Bibliografia ==<br /> *H. Jakubowski, J. Ring. Ryby w akwarium. ISBN 83-02-03493-2 <br /> *Maria Prost 1989. Choroby ryb. Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, Warszawa. ISBN 83-09-01335-3 <br /> <br /> == Źródło ==<br /> [http://pl.wikipedia.org/wiki/Ichtiosporidioza Wikipedia (jestem pierwszym autorem)]<br /> [[Kategoria:Choroby ryb]]</div>

Hodowlaniec